Warszawa dzi\u015b w nocy zamar\u0142a \u2014 w sercach mieszka\u0144c\u00f3w stolicy zapanowa\u0142a g\u0142\u0119boka \u017ca\u0142oba.<\/p>\n\n\n\n
Miasto, kt\u00f3re od zawsze piel\u0119gnowa\u0142o pami\u0119\u0107 o swoich bohaterach, po raz kolejny stan\u0119\u0142o w obliczu ogromnej straty. <\/p>\n\n\n\n
Wczoraj p\u00f3\u017anym wieczorem \u015bwiat obieg\u0142a informacja, kt\u00f3ra poruszy\u0142a nie tylko \u015brodowiska historyczne i kombatanckie, ale tak\u017ce tysi\u0105ce zwyk\u0142ych ludzi. <\/p>\n\n\n\n
Oficjalne komunikaty medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i lokalnych portali potwierdzi\u0142y najgorsze: odszed\u0142 kto\u015b, kto przez dziesi\u0119ciolecia by\u0142 jednym z najwa\u017cniejszych \u017cyj\u0105cych \u015bwiadk\u00f3w historii Warszawy, a jednocze\u015bnie symbolem odwagi, po\u015bwi\u0119cenia i bezwarunkowej mi\u0142o\u015bci do miasta. Ten smutek nie jest jedynie lokalnym dramatem \u2014 jest to b\u00f3l ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra traci nieodwracalnie bezcenny g\u0142os przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142a dla Warszawy kim\u015b wyj\u0105tkowym
Warszawa w \u017ca\u0142obie. Nikt nie mo\u017ce w to uwierzy\u0107
Trudna historia legendy Warszawy
By\u0142a dla Warszawy kim\u015b wyj\u0105tkowym
Janina Ro\u017cek, znana wielu jako \u201eDora\u201d, by\u0142a postaci\u0105, kt\u00f3ra niezaprzeczalnie zapisa\u0142a si\u0119 w historii Warszawy jako autentyczna ikona stolicy i jej nieugi\u0119tego ducha. Cho\u0107 jej \u017cycie osobiste cz\u0119sto przebiega\u0142o w cieniu wielkich wydarze\u0144 XX wieku, jej dzia\u0142ania i postawa sprawi\u0142y, \u017ce sta\u0142a si\u0119 przyk\u0142adem, jak odwaga i empatia mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 losy ca\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci. Ro\u017cek, b\u0119d\u0105c sanitariuszk\u0105 podczas Powstania Warszawskiego, nie tylko nios\u0142a pomoc rannym w najbardziej dramatycznych warunkach wojennych, ale r\u00f3wnie\u017c sta\u0142a si\u0119 symbolem niewzruszonej determinacji pokolenia, kt\u00f3re zap\u0142aci\u0142o najwy\u017csz\u0105 cen\u0119 za wolno\u015b\u0107 ojczyzny. Jej do\u015bwiadczenia z Powstania, a tak\u017ce p\u00f3\u017aniejsza dzia\u0142alno\u015b\u0107 w edukacji historycznej i upami\u0119tnianiu tamtych wydarze\u0144, uczyni\u0142y j\u0105 nie tylko bohaterk\u0105 walki, ale te\u017c mentork\u0105 pami\u0119ci historycznej.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142a jedn\u0105 z ostatnich \u017cyj\u0105cych os\u00f3b, kt\u00f3re osobi\u015bcie uczestniczy\u0142y w zrywie powsta\u0144czym 1944 roku \u2014 \u015bwiadkiem, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 opowiada\u0107 o tamtych dniach \u201ez pierwszej r\u0119ki\u201d, przekazuj\u0105c kolejnym pokoleniom prawd\u0119 o okrucie\u0144stwie wojny, ale tak\u017ce o niez\u0142omno\u015bci ludzkiego ducha. Za swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w czasie wojny zosta\u0142a uhonorowana tytu\u0142em Sprawiedliwej w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata, co jest jednym z najwy\u017cszych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 nadawanych osobom nios\u0105cym pomoc prze\u015bladowanym \u017bydom podczas II wojny \u015bwiatowej \u2014 gest, kt\u00f3ry w pe\u0142ni \u015bwiadczy o jej cz\u0142owiecze\u0144stwie i odwadze.<\/p>\n\n\n\n
Nagrody i wyr\u00f3\u017cnienia, kt\u00f3re otrzyma\u0142a w p\u00f3\u017aniejszych latach, w tym uhonorowanie przez Rad\u0119 Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy oraz obecno\u015b\u0107 w literaturze historycznej po\u015bwi\u0119conej powstaniu, potwierdza\u0142y, \u017ce nie by\u0142a zwyk\u0142\u0105 uczestniczk\u0105 tamtych wydarze\u0144, ale kim\u015b, kogo historia stolicy zobowi\u0105zuje pami\u0119ta\u0107 i czci\u0107<\/p>\n\n\n\n
Warszawa w \u017ca\u0142obie. Nikt nie mo\u017ce w to uwierzy\u0107
Kiedy wczoraj wieczorem pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze komunikaty o \u015bmierci Janiny Ro\u017cek, reakcje w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, komentarze historyk\u00f3w, kombatant\u00f3w, lokalnych spo\u0142eczno\u015bci i zwyk\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy by\u0142y niemal natychmiastowe \u2014 pe\u0142ne zdumienia, \u017calu i niedowierzania. \u201eNie wierz\u0119, \u017ce to si\u0119 sta\u0142o. \u201aDora\u2019 by\u0142a z nami zawsze\u2026 To koniec pewnej epoki\u201d \u2014 takie i podobne s\u0142owa pojawia\u0142y si\u0119 w setkach wpis\u00f3w, wci\u0105\u017c przewijaj\u0105cych si\u0119 na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 platform\u0105 \u017ca\u0142oby milion\u00f3w Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
To, co uderza w tej reakcji, to fakt, \u017ce Janina Ro\u017cek, cho\u0107 \u017cy\u0142a 104 lata, w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej wydawa\u0142a si\u0119 ikon\u0105 nie\u015bmierteln\u0105 \u2014 kim\u015b, kto trwa po\u015br\u00f3d nas jako \u017cywe \u015bwiadectwo minionych czas\u00f3w. Tymczasem jej odej\u015bcie jest brutalnym przypomnieniem naturalnej kolejno\u015bci rzeczy: pokolenie, kt\u00f3re walczy\u0142o i tworzy\u0142o now\u0105 histori\u0119, odchodzi, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 ostatnie osobiste do\u015bwiadczenia tamtych dni. Ten fakt sprawia, \u017ce \u017ca\u0142oba narasta nie tylko z powodu straty jednostki, ale te\u017c z powodu utraty bezpo\u015bredniego \u0142\u0105cznika z kluczowymi momentami XX-wiecznej historii Warszawy.<\/p>\n\n\n\n
Dla wielu komentator\u00f3w i historyk\u00f3w fakt, \u017ce zosta\u0142a jednym z ostatnich \u015bwiadk\u00f3w Powstania Warszawskiego, czyni t\u0119 chwil\u0119 jeszcze bardziej symboliczn\u0105 \u2014 to jakby upadek ostatniej stra\u017cnicy pami\u0119ci o wydarzeniach, kt\u00f3re ukszta\u0142towa\u0142y to miasto i nar\u00f3d. A pami\u0119\u0107, kt\u00f3rej tak pilnowa\u0142a, teraz \u2014 jak pisz\u0105 internauci \u2014 staje si\u0119 naszym wsp\u00f3lnym zadaniem i obowi\u0105zkiem, by j\u0105 piel\u0119gnowa\u0107 dalej.
<\/p>\n\n\n\n
Trudna historia legendy Warszawy
Janina Ro\u017cek urodzi\u0142a si\u0119 6 stycznia 1922 roku (cho\u0107 w niekt\u00f3rych materia\u0142ach u\u017cywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c formy nazwiska Ro\u017cecka) w Stryju, by w wieku pi\u0119ciu lat zamieszka\u0107 wraz z rodzin\u0105 na warszawskim \u017boliborzu. To tam kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 jej to\u017csamo\u015b\u0107, pierwszy kontakt z edukacj\u0105 i p\u00f3\u017aniejsza decyzja, by w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 w konspiracj\u0119 przeciwko okupacyjnym w\u0142adzom niemieckim. Uko\u0144czy\u0142a tajne komplety szkolne, a matur\u0119 zda\u0142a w 1942 roku. To tak\u017ce rok, w kt\u00f3rym z\u0142o\u017cy\u0142a przysi\u0119g\u0119 i rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 w konspiracji, ucz\u0119szczaj\u0105c do tajnej szko\u0142y podchor\u0105\u017cych i zdobywaj\u0105c stopie\u0144 plutonowej podchor\u0105\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
Podczas Powstania Warszawskiego, kt\u00f3re wybuch\u0142o 1 sierpnia 1944 roku, Ro\u017cek pe\u0142ni\u0142a funkcj\u0119 sanitariuszki w szpitalu polowym na ul. \u015amia\u0142ej na \u017boliborzu, nios\u0105c pomoc rannym w najbardziej dramatycznych warunkach ulicznych walk i bombardowa\u0144. Wspomina\u0142a p\u00f3\u017aniej w rozmowach, jak pewnego dnia podawa\u0142a wod\u0119 rannemu powsta\u0144cowi przez okno szpitala \u2014 chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej obok uderzy\u0142 pocisk, a ona sama zosta\u0142a ranna, do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re zaznaczy\u0142o jej pami\u0119\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142y takie momenty, jak na przyk\u0142ad wtedy gdy wynosi\u0142am powsta\u0144ca przez okienko szpitala. Podawa\u0142am mu wod\u0119, a on mi m\u00f3wi\u0142, \u017ce ta woda nie b\u0119dzie mu potrzebna. Nast\u0119pnie pocisk uderzy\u0142 niedaleko i rozerwa\u0142 mojego rannego. To by\u0142o dla mnie bardzo traumatyczne prze\u017cycie\u2026 \u2013 wspomina\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n