W wieku 87 lat zmar\u0142 Krzysztof Dowgia\u0142\u0142o, opozycjonista z czas\u00f3w PRL i by\u0142y pose\u0142. O jego \u015bmierci poinformowa\u0142 gdy\u0144ski samorz\u0105d, a jako pierwszy napisa\u0142 o niej portal wPolityce. <\/p>\n\n\n\n
Dowgia\u0142\u0142o by\u0142 z zawodu architektem, ale zapami\u0119tano go przede wszystkim jako autora s\u0142\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 symbolem walki o wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Najpopularniejszy utw\u00f3r Dowgia\u0142\u0142y<\/strong> zrodzi\u0142 si\u0119 z tragedii. Inspiracj\u0105 sta\u0142y si\u0119 wydarzenia z 17 grudnia 1970 roku w Gdyni<\/strong>, kiedy wojsko i milicja otworzy\u0142y ogie\u0144 do robotnik\u00f3w. Tekst powsta\u0142 tego samego wieczoru, gdy autor, g\u0142\u0119boko poruszony, zobaczy\u0142 na ulicy \u015awi\u0119toja\u0144skiej poch\u00f3d manifestant\u00f3w nios\u0105cych na drzwiach cia\u0142o m\u0142odego ch\u0142opca<\/strong>. Jak ustali\u0142 historyk IPN Piotr Brzezi\u0144ski, ofiar\u0105 by\u0142 osiemnastoletni Zbigniew Godlewski<\/strong>, pracownik Stoczni Gdy\u0144skiej im. Komuny Paryskiej, zastrzelony nieopodal przystanku Gdynia Stocznia. <\/p>\n\n\n\n W chwili pisania wiersza Dowgia\u0142\u0142o nie wiedzia\u0142, kim by\u0142 zabity ch\u0142opiec. Nada\u0142 mu wi\u0119c zmy\u015blone, pospolite imi\u0119 i nazwisko: Janek Wi\u015bniewski<\/strong>. Mia\u0142o ono symbolizowa\u0107 ka\u017cd\u0105 bezimienn\u0105 ofiar\u0119 tamtych dni. Z czasem pie\u015b\u0144 sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych sposob\u00f3w, w jaki Polacy pami\u0119tali o ofiarach grudniowej masakry.<\/p>\n\n\n\n Przez niemal dwie dekady ballada kr\u0105\u017cy\u0142a jako utw\u00f3r anonimowy<\/strong>. Po strajkach Sierpnia ’80 muzyk\u0119 skomponowa\u0142 do niej Mieczys\u0142aw Cholewa, traktuj\u0105c s\u0142owa jako tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ludow\u0105. Og\u00f3lnokrajowy rozg\u0142os pie\u015b\u0144 zyska\u0142a dzi\u0119ki filmowi Andrzeja Wajdy \u201eCz\u0142owiek z \u017celaza», w kt\u00f3rym wykona\u0142a j\u0105 Krystyna Janda. <\/p>\n\n\n\n Sam Dowgia\u0142\u0142o ujawni\u0142 swoje autorstwo dopiero w 1989 roku. Kwestie prawne formalnie rozstrzygn\u0105\u0142 w 2007 roku S\u0105d Rejonowy w Sopocie, uznaj\u0105c go za tw\u00f3rc\u0119 tekstu. Sprawa nie by\u0142a prosta, poniewa\u017c do autorstwa przyznawa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c gdy\u0144ski poeta Jerzy Stanis\u0142aw Fic. Ostatecznie Cholewa wycofa\u0142 sw\u00f3j wpis w rejestrze ZAiKS.<\/p>\n\n\n\n Jak podaje Encyklopedia Solidarno\u015bci, Krzysztof Dowgia\u0142\u0142o w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do opozycji latem 1980 roku<\/strong>, w czasie wielkiej fali strajk\u00f3w na Wybrze\u017cu. Bra\u0142 udzia\u0142 w prote\u015bcie w Stoczni Gda\u0144skiej<\/strong> i zosta\u0142 delegatem do Mi\u0119dzyzak\u0142adowego Komitetu Strajkowego<\/strong>, kt\u00f3ry w imieniu za\u0142\u00f3g z ca\u0142ego regionu negocjowa\u0142 z w\u0142adzami. Z tego zrywu narodzi\u0142a si\u0119 \u201eSolidarno\u015b\u0107». <\/p>\n\n\n\n Gdy w grudniu 1981 roku wprowadzono stan wojenny, Dowgia\u0142\u0142\u0119 aresztowano. Poniewa\u017c mia\u0142 chore serce, trafi\u0142 najpierw do wi\u0119ziennego szpitala w Bydgoszczy. S\u0105d Wojew\u00f3dzki w Gda\u0144sku skaza\u0142 go na cztery lata wi\u0119zienia. Kar\u0119 odbywa\u0142 mi\u0119dzy innymi w Potulicach, gdzie wydawa\u0142 wi\u0119zienn\u0105 gazetk\u0119 \u201ePilnik». W 1983 roku wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 na mocy u\u0142askawienia<\/strong>, lecz rok p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w go zatrzymano. Tym razem zwolni\u0142a go amnestia.<\/p>\n\n\n\n Prze\u0142om ustrojowy otworzy\u0142 przed Dowgia\u0142\u0142\u0105 nowy etap. W czerwcowych wyborach 1989 roku, pierwszych cz\u0119\u015bciowo wolnych w powojennej Polsce, zdoby\u0142 mandat pos\u0142a na Sejm kontraktowy z ramienia Komitetu Obywatelskiego. W kolejnych latach przechodzi\u0142 przez formacje obozu liberalno-demokratycznego: Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna<\/strong>, Uni\u0119 Demokratyczn\u0105<\/strong> i Uni\u0119 Wolno\u015bci, a w latach 1990\u20132002 by\u0142 radnym Sopotu<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n Wolna Polska doceni\u0142a jego zas\u0142ugi w walce z komunizmem. W 2007 roku prezydent Lech Kaczy\u0144ski odznaczy\u0142 go Krzy\u017cem Komandorskim z Gwiazd\u0105 Orderu Odrodzenia Polski<\/strong>, a w 2015 roku Dowgia\u0142\u0142o odebra\u0142 Krzy\u017c Wolno\u015bci i Solidarno\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W wieku 87 lat zmar\u0142 Krzysztof Dowgia\u0142\u0142o, opozycjonista z czas\u00f3w PRL i by\u0142y pose\u0142. O jego \u015bmierci poinformowa\u0142 gdy\u0144ski samorz\u0105d, a jako pierwszy \n [...]<\/a>","protected":false},"author":1,"featured_media":38909,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-38908","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38908"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38908\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38910,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38908\/revisions\/38910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/daily24.pl.ua\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Walka o uznanie praw autorskich<\/h2>\n\n\n\n
Dzia\u0142alno\u015b\u0107 opozycyjna i represje w PRL<\/h2>\n\n\n\n
Kariera polityczna i pa\u0144stwowe odznaczenia<\/h2>\n\n\n\n