Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał pilne zabezpieczenie, które może zakończyć jeden z najbardziej zapalnych sporów konstytucyjnych ostatnich miesięcy.

Polska ma obowiązek natychmiast dopuścić czworo sędziów Trybunału Konstytucyjnego do wykonywania obowiązków.

Decyzja jest wiążąca dla wszystkich organów państwowych – w tym dla samego prezesa TK.

Strasburg przemówił jasno. Jest decyzja ws. sędziów Trybunału Konstytucyjnego
Trybunał w Strasburgu nakazał polskim władzom, by „powstrzymały się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich» przez sędziów wybranych przez Sejm 13 marca 2026 roku. Skargę złożyli czworo prawników: Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski, Marcin Dziurdzia oraz Anna Korwin-Piotrowska.

Zabezpieczenie – jak podkreślił sam Trybunał – jest „natychmiast skuteczne i wykonalne». Oznacza to, że prezes TK Bogdan Święczkowski ma obowiązek bezzwłocznie przydzielić sędziom sprawy i stworzyć im warunki do pracy. Polski rząd ma czas do 20 maja na przedstawienie wyjaśnień w tej sprawie.

Dlaczego sędziowie w ogóle nie mogli podjąć pracy?
Zanim ETPCz wydał swoje postanowienie, prezes Święczkowski oficjalnie zablokował czworgu sędziom możliwość objęcia stanowisk. Jako podstawę wskazał zastrzeżenia prezydenta Karola Nawrockiego. W pismach do zainteresowanych napisał wprost: 

„Jestem zmuszony wstrzymać się z podejmowaniem działań zmierzających do objęcia przez pana urzędu».

Prezes TK złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o to, kto jest uprawniony do przyjęcia ślubowania sędziowskiego, i stwierdził, że dopóki sprawa nie zostanie rozstrzygnięta, nie może podjąć żadnych działań. 

W konsekwencji odmówił przydzielenia sędziom spraw oraz wypłaty im wynagrodzenia, do czasu „ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii prawnej przez polski Trybunał».

„Tutaj nie ma pola do dyskusji»
Adwokat Sylwia Gregorczyk-Abram, reprezentująca sędziów, nie pozostawia wątpliwości co do wymowy strasburskiego orzeczenia. W rozmowie z TVN24 stwierdziła, że decyzja ETPCz zamyka drogę do dalszych sporów proceduralnych.

„To zabezpieczenie, tak jak sama nazwa wskazuje, zabezpiecza prawidłowy tok funkcjonowania tych osób jako sędziów. Jest natychmiast wykonalne i skuteczne. Organy publiczne, w tym prezes Trybunału Konstytucyjnego, powinni wykonać je natychmiast» – powiedziała prawniczka.

Prawnicy reprezentujący sędziów mają jasne oczekiwania: ich klienci powinni orzekać już wkrótce. I dodają coś, co brzmi jak ostrzeżenie. Polska, decydując się ignorować Strasburg, podważałaby nie tyle pojedynczy wyrok, ile sam sens swojego członkostwa w Radzie Europy.