Polska przegrała w pierwszej instancji ważny proces, którego korzenie sięgają jeszcze czasów pandemii.

Wyrok może oznaczać konieczność zapłaty ponad 1,3 mld euro, czyli około 5,6 mld zł.

Do sprawy odniósł się już premier Donald Tusk, który nie miał litości w swojej ocenie, a cała sytuacja wywołuje coraz większe poruszenie na scenie politycznej.

Miliardowa porażka Polski. Przegraliśmy proces
Tusk komentuje wyrok. «To niestety nie jest prima aprilis»

To wtedy zapadły kluczowe decyzje. Dziś Polska płaci cenę
Miliardowa porażka Polski. Przegraliśmy proces
Polska przegrała w pierwszej instancji spór sądowy z koncernem Pfizer przed sądem w Brukseli. Sprawa dotyczy niewywiązania się z umowy na dostawy szczepionek przeciw COVID-19, zawartej w ramach wspólnych zakupów Unii Europejskiej. Wyrok oznacza poważne konsekwencje finansowe dla państwa.

Sąd uznał, że Polska nie miała podstaw prawnych, by jednostronnie odmówić odbioru zakontraktowanych dawek. Argumenty strony polskiej – w tym powoływanie się na zmianę sytuacji pandemicznej oraz skutki wojny w Ukrainie – nie zostały uznane za wystarczające, by uchylić zobowiązania wynikające z umowy. Jak wskazano, kontrakt miał charakter wiążący, a jego warunki jasno określały obowiązki stron.

W praktyce oznacza to, że Polska może być zobowiązana do zapłaty za zamówione, ale nieodebrane szczepionki. Według informacji podawanych przez media, chodzi o kwotę około 1,3 mld euro, czyli blisko 5,6 mld zł. Co więcej, wyrok przewiduje również obowiązek odebrania zakontraktowanych dawek, co dodatkowo komplikuje sytuację.

Spór dotyczy dziesiątek milionów szczepionek, których Polska nie przyjęła w 2022 roku. Były to preparaty zamówione jeszcze w czasie największej fazy pandemii, kiedy rządy państw europejskich starały się zabezpieczyć jak największą liczbę dawek dla swoich obywateli.

Wyrok nie jest jeszcze prawomocny i Polska może się od niego odwołać. Jednak już teraz eksperci podkreślają, że orzeczenie sądu pierwszej instancji znacząco osłabia pozycję negocjacyjną państwa i może oznaczać realne obciążenie dla budżetu.

Tusk komentuje wyrok. «To niestety nie jest prima aprilis»
Do sprawy błyskawicznie odniósł się premier Donald Tusk. Szef rządu opublikował komentarz w mediach społecznościowych, w którym jednoznacznie wskazał odpowiedzialnych za sytuację.

Rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID, których nie odebrał i za które nie zapłacił. Polska, a więc my wszyscy, będziemy musieli zapłacić za tę skrajną głupotę PiS ponad 6 miliardów kary. I to niestety nie jest prima aprilis

– napisał premier

Wypowiedź Tuska wyraźnie pokazuje, że sprawa ma nie tylko wymiar prawny, ale również polityczny. Obecny rząd podkreśla, że źródłem problemu są decyzje podjęte przez poprzednią ekipę w czasie pandemii. W tym kontekście wyrok sądu staje się elementem szerszego sporu o odpowiedzialność za zarządzanie kryzysem zdrowotnym.

Słowa premiera szybko wywołały reakcje w przestrzeni publicznej. Komentatorzy zwracają uwagę, że sprawa może stać się jednym z najważniejszych tematów politycznych najbliższych tygodni. Z jednej strony pojawiają się głosy krytyki wobec decyzji rządu z 2022 roku, z drugiej – przypomnienia o wyjątkowej sytuacji, w jakiej znajdowały się wówczas państwa europejskie.

Nie zmienia to faktu, że potencjalne konsekwencje finansowe będą dotyczyć wszystkich obywateli. Jeśli wyrok się utrzyma, miliardowe koszty obciążą budżet państwa, a więc pośrednio także podatników.

Rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID, których nie odebrał i za które nie zapłacił. Polska, a więc my wszyscy, będziemy musieli zapłacić za tę skrajną głupotę PiS ponad 6 miliardów kary. I to niestety nie jest prima aprilis.

— Donald Tusk (@donaldtusk) April 1, 2026

To wtedy zapadły kluczowe decyzje. Dziś Polska płaci cenę
Aby zrozumieć obecny konflikt, trzeba cofnąć się do początków pandemii COVID-19. W 2021 roku Unia Europejska zawierała umowy z producentami szczepionek, w tym z Pfizerem, aby zapewnić państwom członkowskim dostęp do preparatów. Polska była częścią tego mechanizmu i zobowiązała się do odbioru określonej liczby dawek.

W tamtym czasie decyzje podejmowano w warunkach dużej niepewności. Rządy obawiały się niedoborów szczepionek, dlatego zamawiano je w dużych ilościach, często z wyprzedzeniem na kolejne lata. Kontrakty były konstruowane w sposób zabezpieczający interesy producentów, co oznaczało ograniczone możliwości wycofania się z umów.

Sytuacja zmieniła się w 2022 roku. Spadło zainteresowanie szczepieniami, a liczba dostępnych dawek zaczęła przewyższać zapotrzebowanie. W efekcie Polska zdecydowała się nie przyjmować kolejnych dostaw i poinformowała o tym zarówno Komisję Europejską, jak i koncern Pfizer.

Rząd argumentował swoją decyzję m.in. nadmiarem szczepionek oraz zmianą sytuacji geopolitycznej, w tym wybuchem wojny w Ukrainie. Strona polska próbowała powołać się na tzw. siłę wyższą, jednak – jak pokazał wyrok sądu – argument ten nie został uznany za wystarczający.

To właśnie ta decyzja stała się bezpośrednią przyczyną pozwu. Pfizer uznał, że Polska naruszyła warunki umowy i domaga się zapłaty za zamówione preparaty. Dzisiejszy wyrok to pierwszy etap tej sprawy, która może mieć dalszy ciąg w kolejnych instancjach.