Warszawa i świat nauki żegnają wybitną postać, która połączyła walkę o wolną Polskę z karierą na amerykańskim uniwersytecie.

Jarosław Piekałkiewicz, ps. „Andrzej», zmarł w wieku 99 lat, pozostawiając po sobie niezwykłe świadectwo odwagi i intelektu.

Informację o jego odejściu przekazały polskie władze oraz placówki muzealne.

Szlak bojowy żołnierza „Zaremby-Pioruna»
Jarosław Piekałkiewicz urodził się 24 lipca 1926 roku w Poznaniu. Już jako piętnastoletni chłopiec wstąpił do struktur ruchu oporu, by trzy lata później, mając zaledwie osiemnaście lat, wziąć udział w Powstaniu Warszawskim. Walczył w Śródmieściu w batalionie „Zaremba-Piorun». Po upadku zrywu trafił do niemieckiej niewoli i przeszedł przez kilka stalagów, między innymi Lamsdorf i Bad Sulza.

Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski, informując o jego śmierci na platformie X, napisał: 

„Smutna wiadomość. Nie żyje Pan Jarosław Piekałkiewicz ‘Andrzej’ – żołnierz Armii Krajowej, Powstaniec Warszawski». 

Postawa Piekałkiewicza w czasie wojny stała się fundamentem całego późniejszego życia na emigracji, gdzie nieustannie pielęgnował pamięć o walczącej stolicy.

Kariera akademicka na Uniwersytecie Kansas
Po zakończeniu wojny Piekałkiewicz kontynuował naukę za granicą. Magistra uzyskał w Trinity College w Dublinie, doktorat zaś na Indiana University. Od 1963 roku był związany zawodowo z Uniwersytetem Kansas, gdzie przez dziesięciolecia wykładał nauki polityczne i zyskał status profesora emerytowanego.

Jak podkreślił prezydent Trzaskowski, przez całe życie Piekałkiewicz łączył polskie dziedzictwo z pracą naukową w Stanach Zjednoczonych, stając się autorytetem dla kolejnych pokoleń studentów. 

„Cześć Jego pamięci» — napisał na zakończenie swojego wpisu prezydent stolicy. 

Losy profesora pokazały, że pokolenie powstańcze potrafiło odnaleźć się w nowej rzeczywistości, nie rezygnując przy tym z najwyższych standardów intelektualnych.

Ostatnie pożegnanie u progu setnej rocznicy
Profesor Piekałkiewicz zmarł 29 kwietnia 2026 roku, niemal u progu setnych urodzin, które obchodziłby w lipcu. Muzeum Powstania Warszawskiego przekazało informacje dotyczące uroczystości pogrzebowych. Nabożeństwo żałobne zaplanowano na 25 lipca na cmentarzu Pioneer Cemetery przy Uniwersytecie Kansas. Wybór miejsca spoczynku na terenie uczelni, z którą był związany przez ponad sześćdziesiąt lat, jest wymownym gestem podkreślającym jego więź z tamtejszą społecznością akademicką.

Informacja o śmierci powstańca, opublikowana 13 maja 2026 roku, wywołała liczne reakcje w mediach społecznościowych, gdzie wspominany jest jako „żołnierz walczący o wolność». Jego odejście to symboliczne domknięcie pewnego rozdziału historii polskiej emigracji wojennej, która do końca pozostała wierna ideałom Armii Krajowej.